سه شنبه, ۱۶ تیر ۱۴۰۵ / ۰۷:۳۳:۴۷
این فناوری اولین بار در طول جنگ جهانی دوم توسعه یافت و انواع مختلفی از این بمب ها وجود دارند که در قرن گذشته مورد استفاده قرار گرفته اند از جمله بمب هایی که در آن از سلاح های شیمیایی، بمب های آتش زا و مهمات ضد تانک استفاده می شود. به گزارش پایگاه خبری […]
کنوانسیون ۲۰۰۸ در مورد مهمات خوشه ای (CCM) انباشت و استفاده از سلاح های خوشه ای را ممنوع کرد. با این وجود، ایالات متحده، روسیه و اوکراین هیچ یک از امضاکنندگان مفاد متن آن کنوانسیون نیستند.
تصمیم اخیر ایالات متحده برای ارسال مهمات خوشه ای با انتقاد جمعی از فعالان حقوق بشر مواجه شده است. یکی از مقام های دیده بان حقوق بشر گفته است: “بمب های خوشه ای مورد استفاده روسیه و اوکراین در حال حاضر غیر نظامیان را از بین می برند و این روند برای سالیان طولانی ادامه خواهد یافت. هر دو طرف باید فورا استفاده از آن تسلیحات را متوقف کنند و سعی نکنند که مقادیر بیش تری از این نوع از تسلیحات بی معنی را به دست آورند”.
“جان روگین” ستون نویس “واشنگتن پست” نوشته است: “ارسال مهمات خوشه ای به اوکراین شاید تنها راه نجات بیش تر شهرهای اوکراین از مرگ و ویرانی باشد. گروه های حقوق بشری حق دارند به خطرات ناشی از استفاده از بمب های خوشه ای برای غیرنظامیان توجه کنند. این بمب ها میدان های نبرد را برای مدت زمانی طولانی پس از پایان جنگ به منطقه ای کشنده تبدیل می کنند. با این وجود، اوکراینی ها نکات منفی آن را درک می کنند. از آنجایی که جان آنان در معرض خطر است این خطر برای آنان است و ما باید به درخواست شان احترام بگذاریم”.
“هیز براون” در سایت شبکه خبری “ام اس ان بی سی” نوشته است: “این تصمیمی است که پنتاگون باید فورا درباره آن تجدید نظر کند. ما پیش تر هزینه مهمات خوشه ای را در جنگ روسیه و اوکراین مشاهده کرده ایم. روسیه به طور گسترده از آن تسلیحات استفاده کرده و دست کم ۷۰۰ غیر نظامی بر اثر آن کشته شده اند. افرادی که بیش تر توسط بمب های خوشه ای تهدید می شوند همان افرادی هستند که نیروهای اوکراینی سعی در محافظت از آنان دارند. هزینه استفاده از این نوع از تسلیحات بسیار بالاست. استفاده از این نوع از تسلیحات نه تنها غرب را از نظر اخلاقی در موضع ضعف قرار خواهد داد بلکه امنیت شهروندان غیرنظامی اوکراینی را نیز به خطر می اندازد”.
“مورگان اورتگاس” و “اندرو مک کنا” در روزنامه دست راستی “واشنگتن اگزماینر” می نویسند:”در حالی که نگرانی های ایمنی غیرمنطقی نیست میدان جنگ در حال حاضر یک مکان مرگبار است. مهمات خوشه ای میتواند وضعیت جنگ را به نفع کی یف تغییر داده و تقاضا برای ذخایر مهمات ضعیف را کاهش دهد. مسکو در استفاده از مهمات خوشه ای به شکلی بی بند و بار عمل کرده است. در حالی که روسیه با چنین محدودیت هایی مواجه نیست اعمال محدودیت ها بر اوکراین منطقی نیست”.
“سرا کولابدارا” مدیر کارزار ایالات متحده برای ممنوعیت مین های زمینی و مهمات خوشه ای در “یو اس ای تودی” نوشت :” اگر ما به حفاظت از جان غیرنظامیان اهمیت می دهیم مهمات خوشه ای باید کنار گذاشته شوند. مهمات خوشه ای می توانند خساراتی را برجای بگذارند که برای چندین دهه تداوم خواهد یافت و رفتن ایمن دانش آموزان به مدرسه یا کشاورزان به مزارعبرای کشت محصولات شان را دشوار خواهد ساخت. در لائوس پس از بمباران ایالات متحده در دهه ۱۹۷۰ میلادی وضعیت ایجاد شده کماکان ادامه یافته است. اجازه دهید با اجازه دادن به مملو شدن خاک اوکراین از بمب های خوشه ای امریکایی در جنایات بیش تری مشارکت نکنیم”.
مخالفت های بین المللی با تصمیم واشنگتن وجود خواهد داشت. خبرگزاری “رویترز” گزارش داده که آلمان با ارسال مهمات خوشه ای به اوکراین مخالفت کرده است. “جو بایدن” رئیس جمهور امریکا باید با مخالفت فرانسه، آلمان و بریتانیا متحدان امریکا که از جمله ۱۰۰ کشور امضا کننده کنوانسیون منع استفاده از تسلیحات خوشه ای بوده اند و هم چنین با انتقادات مطرح شده در بین هم حزبی هایش در حزب دموکرات امریکا مقابله کند.
روزنامه “نیویورک تایمز” اشاره کرده بایدن در حالی موافق ارسال تسلیحات خوشه ای به اوکراین است که حزب دموکرات برای سالیان متمادی خواستار توقف استفاده از این تسلیحات توسط نیروهای امریکایی شده بود.
“واشنگتن پست” گزارش داد که اوکراین معتقد است مهمات خوشه ای به نیروهای آن کشور کمک می کند تا با جلوگیری از کم شدن ذخایر مهمات دیگر در برابر روسیه برتری پیدا کنند. “الکسی رزنیکوف” وزیر دفاع اوکراین گفته است:” روس ها از این نوع از تسلیحات علیه ما استفاده می کنند. بنابراین، ما برای دفاع از خود کاملا حق داریم از همان نوع از مهمات استفاده کنیم”.
بمب های خوشه ای سلاح هایی هستند که در هوا باز میشوند و مهمات یا بمب های کوچک تری را آزاد میکنند که در یک منطقه بزرگ پراکنده شده و برای نابودی یا خنثی کردن چندین هدف در یک زمان طراحی شده اند. بمب های خوشه ای را می توان از روی زمین و یا از هوا بر روی اهداف پرتاب است. برخی از آن بمب ها ممکن است منفجر نشوند و عملا بر روی زمین به مین های زمینی ای تبدیل می شوند که ممکن است مدت ها پس از پایان درگیری منفجر شوند.
این فناوری اولین بار در طول جنگ جهانی دوم توسعه یافت و انواع مختلفی از این بمب ها وجود دارند که در قرن گذشته مورد استفاده قرار گرفته اند از جمله بمب هایی که در آن از سلاح های شیمیایی، بمب های آتش زا و مهمات ضد تانک استفاده می شود. به گفته ائتلاف مهمات خوشه ای گروهی که نسبت به استفاده از این فناوری هشدار می دهد این نوع از تسلیحات قادر هستند ده ها یا صدها مهمات فرعی را پراکنده کرده و در نهایت می توانند بمب ها را در منطقه ای به اندازه چندین زمین فوتبال پراکنده سازند. این مهمات می توانند چندین هدف را به طور همزمان از بین برده یا از کار بیاندازند اما نمی توانند تمایزی بین یک هدف نظامی یا غیرنظامی قائل شوند.
به دلیل خطراتی که مهمات خوشه ای برای غیرنظامیان ایجاد می کند سازمان های حقوق بشر و گروه های ضد جنگ برای مدت زمانی طولانی علیه استفاده از آن مبارزه کرده اند. هزینه غیرنظامی استفاده از این تسلیحات در طول تهاجم ایالات متحده به عراق و افغانستان بیش از دو دهه پیش برجسته شد.
در ۳۲ حمله صورت گرفته در فاصله اکتبر ۲۰۰۱ تا اوایل سال ۲۰۰۲ میلادی ایالات متحده ۱۲۲۸ بمب خوشه ای حاوی ۲۴۸۰۵۶ بمب را در نقاطی در سراسر افغانستان پرتاب کرد. بر اساس گزارش ائتلاف مهمات خوشه ای ایالات متحده و بریتانیا در عراق نزدیک به ۱۳۰۰۰ مهمات خوشه ای که شامل ۱.۸ تا دو میلیون گلوله فرعی بوده را ظرف مدت سه هفته نبرد اصلی مورد استفاده قرار دادند. گروه نظارت بر مین و مهمات خوشه ای استفاده از بمب های خوشه ای را در فاصله سال های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸ ردیابی کرد و ۴۱۲۸ تلفات جدید ناشی از مهمات خوشه ای را گزارش کرده بود. براساس گزارش آن نهاد در سال ۲۰۱۸ میلادی ۹۹ درصد از تلفات ناشی از کاربرد مهمات خوشه ای غیر نظامیان را شامل می شدند.
کنوانسیون مهمات خوشه ای در سال ۲۰۰۸ میلادی توسط ۱۰۷ کشور امضا شد. آن معاهده ین المللی تولید، انتقال، ذخیره و استفاده از این سلاح ها را ممنوع اعلام کرده است. با این وجود، از جمله کشورهایی که این کنوانسیون را امضا نکرده اند می توان به ایالات متحده، روسیه، اوکراین، برزیل و هند اشاره کرد. اکثر کشورهای خاورمیانه به استثنای عراق، لبنان و تونس عضو این کنوانسیون نیستند.
به گفته پنتاگون آخرین استفاده گسترده آمریکا از بمب های خوشه ای در جریان حمله سال ۲۰۰۳ به عراق بود. واشنگتن هم چنین از این فناوری در حمله ای در یمن در سال ۲۰۰۹ میلادی استفاده کرد که منجر به تلفات غیرنظامی شد.
گروههای حقوق بشری استفاده از بمب های خوشه ای توسط نیروهای دولتی سوریه علیه پایگاه های اپوزیسیون سوریه در طول جنگ داخلی آن کشور را مستند کرده اند که اغلب به اهداف و زیرساخت های غیرنظامی ضربه زده است. اسرائیل نیز از این بمب ها در مناطق غیر نظامی در جنوب لبنان استفاده کرد از جمله در تهاجم سال ۱۹۸۲ در جریان رسیدن نیروهای اسرائیلی به بیروت پایتخت لبنان و در جریان تهاجم سال ۲۰۰۶ میلادی علیه لبنان استفاده کرده بود.
سازمان ملل و دیده بان حقوق بشر اسرائیل را متهم کرده اند که چهار میلیون بمب خوشه ای به سوی لبنان شلیک کرده و بمب های منفجر نشده باقی مانده که هم چنان تهدیدی برای غیرنظامیان لبنانی هستند. ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی در یمن به دلیل استفاده از بمب های خوشه ای در جنگ خود در آن کشور مورد انتقاد قرار گرفته است. سازمان ملل در سال ۲۰۱۷ میلادی یمن را دومین کشور مرگبار از نظر وجود بمب های خوشه ای پس از سوریه معرفی کرد. کودکان مدت ها پس از سقوط مهمات کشته و یا دچار نقض عضو و معلولیت شده اند که اطلاع از تلفات واقعی ناشی از آن تسلیحات را دشوار می سازد.
